Պաշտոնական էլ. փոստ

(միայն www.e-citizen.am համակարգով ծանուցումների համար)

Տպել

Համայնքներ

Համայնքի մասին

Գորիս

Գորիս բազմաբնակավայր համայնքը կազմավորվել է 2016 թվականի սեպտեմբերին՝ համայնքների խոշորացման արդյունքում՝ ««Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» 2016 թվականի հունիսի 17-ի ՀՀ ՀՕ-100-Ն օրենքով։
Այն ընգդրկում է Գորիս քաղաքային բնակավայրը, Ակներ, Աղբուլաղ, Բարձրավան, Խնձորեսկ, Հարթաշեն, Ձորակ, Ներքին Խնձորեսկ, Շուռնուխ, Որոտան, Վանանդ, Վերիշեն և Քարահունջ գյուղական բնակավայրերը։
Հաշվառված բնակչությունը 2016 թվականի հուլիսի 1-ի դրությամբ՝ 29320։
Որից՝ ըստ բնակավայրերի
Գորիս` 21199, Վերիշեն` 2096, Ակներ` 1109, Քարահունջ` 1376, Հարթաշեն` 692, Խնձորեսկ` 2021, Ն. Խնձորեսկ` 253, Որոտան` 286, Բարձրավան` 135, Շուռնուխ` 153, Աղբուլաղ` 0, Ձորակ` 0, Վանանդ` 0:

Գորիս բազմաբնակավայր համայնքի բնակավայրերը

Գորիս քաղաք

Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 67 կմ,
Հեռավորությունը Երևան քաղաքից՝ 254 կմ
Բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1250-1520 մ,
Քաղաքը հիմնադրվել է` 1870թ.
Գտնվում է Գորիս (Վարարակ) գետի հովտում: Նախկին անվանումներն են՝ Գերյուսի, Գերուսի, Գորայք, Գորես, Գորիս, Հին Կյորես, Կյուրիս, Կորուս, Կորու, Կուրիս, Զանգիզուր, Զանկյազուր, Կյուրյուս: Գորիս անվան տարբեր բացատրություններ կան: Ենթադրվում է, որ տեղանվան հիմքը կազմում են հնդեվրոպական նախալեզվի գուոռ-«ժայռ» և էս-«լինել» բառերը, այսինքն Գորիս-Կյորես նշանակում է ժայռոտ տեղ: Քաղաքի տեղում բնակավայր եղել է հնագույն ժամանակներից, թերևս մարդն այստեղ բնակություն է հաստատել քարեդարյան շրջանում: Գորիս անվան հնագույն հիշատակումը գալիս է ուրարտական ժամանակաշրջանից: Ռուսա առաջին թագավորը մ.թ.ա. 8-րդ դարում թողել է սեպագիր, ուր իր նվաճած 23 երկրների մեջ նշում է Գորիսցա երկիրը: Գիտնականները գտնում են, որ դա Գորիսն է: Գորիսում գտնվել է նաև Արտաշես 2-րդ թագավորի (189-160 մ.թ.ա.) արամերեն արձանագրության սահմանաքար:
Բնակավայրը գոյություն է ունեցել նաև միջին դարերում և գտնվել է ներկայիս Գորիսի արևելյան մասում՝ համանուն գետի ձախ ափին, կոչվում էր հին Գորիս և համապատասխանում է Ստեփանոս Օրբելյանի կողմից հիշատակած (13-րդ դար) Գորու և Գորայք գյուղերից մեկին:
Քաղաքի անվան ներկայիս գրելաձևը առաջին անգամ հանդիպել է 1624թ.՝ Բարսեղ Երեցի կողմից գրված մի ձեռագրում:
17-18-րդ դարերում Գորիսում հաստատվել և իշխում էին Մելիք-Հուսեինյանները:
Գորիսը 19-րդ դարի սկզբին՝ 1813թ. հոկտեմբերի 13-ի Գյուլիստանի պայմանագրով, անցնում է ցարական Ռուսաստանի տիրապետության տակ: Գորիսի զարգացումը սկսում է 19-րդ դարի 70-ական թվականներից, երբ ցարական վարչական բաժանմամբ այն դարձավ Զանգեզուր գավառի կենտրոնը: 1876թ. Հին Գորիսի մոտ Ստարացկի գավառապետի նախաձեռնությամբ, Մանուչար-Բեկ Մելիք Հուսեինյանի խորհրդով և գերմանացի ճարտարապետի կազմած նախագծով հիմնադրվում է Գորիս քաղաքը:
19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին տնտեսական և մշակութային առումով քաղաքը բավական առաջադիմել էր: 1930թ. սեպտեմբերի 9-ի ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի որոշմամբ Գորիսը դարձավ համանուն շրջանի վարչական կենտրոնը: Քաղաքը հանդիսացավ արցախյան շարժման հենասյուներից մեկը: Քաղաքում անդրանիկ երթը տեղի ունեցավ փետրվարի 22-ին: Նշանակալից իրադարձություն էր նաև 1989թ. Սյունյաց հոգևոր թեմի վերաբացումը, որի առաջնորդարանը հաստատվեց Գորիսում: Գորիսում կա 1941-45թթ. Հայրենական պատերազմում զոհվածների հիշատակին կանգնեցված բազալտակուռ աղբյուր-հուշարձանը: Այստեղ են ծնվել Ակսել Բակունցը, Սերո Խանզադյանը, Գուսան Աշոտը, ՀՍՍՀ ԳԱ թղթակից-անդամ Սևադա Բակունցը:
Քաղաքը 19-րդ դարի 70-ական թթ. ուներ մոտ 1000, 1897թ.՝ 2400, իսկ 1976թ.-ին՝ 17400 բնակիչ:
1992թ-ին համագործակցության համաձայնագիր է կնքվել Գորիսի և Ֆրանսիայի Վիենի քաղաքների միջև, որի շրջանակներում բազմաթիվ ծրագրեր են իրականացվել տուրիզմի, մշակույթի, կրթության, սպորտի, բնապահպանության, առողջապահության, քաղաքի ենթակառուցվածքների զարգացման և այլ ոլորտներում: 2008թ․ համագործակցության համաձայնագիր է կնքվել Բելառուսի Հանրապետության Մինսկի մարզի Նեսվիժ շրջանի հետ:
Գորիսում գործում են արդյունաբերական ձեռնարկություններ: Դրանցից են` «Գամմա», «Զանգեզուր», «Գորիսի միկրոշարժիչ» ԲԲԸ-ները, գործում են սննդարդյունաբերության և տնտեսության այլ ճյուղերի մի շարք ձեռնարկություններ, կան քարամշակման արտադրամասեր: Քաղաքում հատկապես զարգացած է էներգետիկայի արտադրությունը, հանձինս “Որոտան ՀԷԿ-երի համակարգ” ՓԲԸ-ի:
Գորիսը Սյունիքի մարզի խոշոր կրթական ու մշակութային կենտրոններից է: Գորիսում գործում է երկու ավագ, չորս հանրակրթական և մեկ հատուկ դպրոց:
Գործող բարձրագույն ուսումնական հաստատություններն են Գորիսի պետական համալսարանը, Երևանի կինոյի և թատրոնի պետական ինստիտուտի Գորիսի մասնաճյուղը, «Սյունիք» ինստիտուտը և միջնակարգ մասնագիտական ուսումնական հաստատություններ` Մանկավարժական քոլեջը ու Գորիսի գյուղատնտեսական պետական քոլեջը:
Գործում են 7 նախադպրոցական ուսումնական հաստատություններ, 5 արտադպրոցական ուսումնական հաստատություններ` Ա. Սաթյանի և Շառլ Ազնավուրի անվան երաժշտական դպրոցներ, Գ.Պարոնյանի անվան Արվեստի դպրոց, Ա.Օրդյանի անվան շախմատի դպրոց, մանկապատանեկան մարզադպրոց:
Մշակութային կառույցներն են` Գուսան Աշոտի անվան մշակութային կենտրոնը՝ իր ստորաբաժանումներով, Երկրագիտական թանգարանը, Քաղաքային պատկերասրահը, գրադարանների կենտրոնացված համակարգը, ֆիլմադարանը, Վ.Վաղարշյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնը, Ա.Բակունցի տուն-թանգարանը, Երևանի գեղագիտական դաստիարակության կենտրոնի Գորիսի մասնաճյուղը:
Գորիսի առողջապահական հաստատություններն են՝ «Գորիսի բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ, Սրտաբանական կենտրոն, «Գորիսի Ս.Ամիրյանի անվան պոլիկլինիկա» ՓԲԸ, Սյունիքի մարզային արյան փոխներարկման կայան, «Դիագնոստիկա» ԲԲԸ-ի մասնաճյուղ` վերանվանված «Սյունիք» բժշկական կենտրոն:
Գորիս քաղաքում գործում են 20-ից ավելի հասարակական-քաղաքական կազմակերպություններ:
Հողային և այլ բնական ռեսուրսներ
Հողեր (ընդամենը)` 5039 հա, այդ թվում`
- Գյուղատնտեսական նշանակության հողեր` 4035 հա, որից`
- վարելահող` 997 հա, խոտհարք` 271 հա, արոտ` 2119 հա, այլ հողատեսք`648 հա
- բնակավայրերի հողեր` 587 հա,
- արդյունաբերության, ընդերքօգտագործման և այլ արտադրական նշանակության հողեր` 49 հա
- էներգետիկայի, տրանսպորտի, կապի և կոմունալ ենթակառուցվածքների օբյեկտների հողեր`5 հա
- հատուկ պահպանվող տարածքների հողեր` 58 հա,
- հատուկ նշանակության հողեր` 24 հա,
- անտառային հողեր` 255 հա, որից անտառածածկ` 255 հա
- ջրային հողեր` 28 հա

2. Ակներ գյուղ

Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 69 կմ,
Հեռավորությունը Գորիս քաղաքից՝ 4 կմ,
Բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1700 մ,
Կարգավիճակը՝ լեռնային։
Գտնվում է Գորիս քաղաքի հյուսիս-արևմտյան մասում, Վարարակ (Գորիս) գետի ափին, հիմնադրվել է 1880թ.։
Ակները 1958-90թթ. գտնվում էր Վերիշենի պետական տնտեսության կազմում։ Գյուղի մոտով է հոսում «Տերտերի առու» կոչվող ջրանցքը, որը կառուցված էր դեռևս 10-րդ դարում։ Գյուղի տարածքում կան կիկլոպյան կառույցների, միջնադարյան բերդի ու այլ շինությունների հետքեր։
Գյուղատնտեսական գործունեության հիմնական ուղղություններն են`
- անասնապահությունը,
- դաշտավարությունը:
Գյուղատնտեսությամբ զբաղվում է 334 գյուղացիական տնտեսություն:
Հողային և այլ բնական ռեսուրսներ
Հողեր (ընդամենը)` 3952 հա, այդ թվում`
- Գյուղատնտեսական նշանակության հողեր` 3733 հա, որից`
- վարելահող` 21 հա, խոտհարք` 178 հա, արոտ` 2496 հա, այլ հողատեսք`1039 հա
- բնակավայրերի հողեր` 72 հա,
- արդյունաբերության, ընդերքօգտագործման և այլ արտադրական նշանակության հողեր` 7 հա
- էներգետիկայի, տրանսպորտի, կապի և կոմունալ ենթակառուցվածքների օբյեկտների հողեր`2 հա
- հատուկ պահպանվող տարածքների հողեր` 2 հա,
- անտառային հողեր` 130 հա, որից անտառածածկ` 129 հա
- ջրային հողեր` 7 հա

3. Աղբուլաղ գյուղ
Նախկինում ընդգրկված էր Շուռնուխ համայնքի կազմում:

4. Բարձրավան գյուղ

Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 48 կմ,
Հեռավորությունը Գորիս քաղաքից՝ 33 կմ,
Բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1520 մ,
Կարգավիճակը՝ սահմանամերձ։
Նախկինում կոչվել է Քյուրդիկ, Երիցաթումբ, Բարձրավան է վերանվանվել 1940թ.։
Գտնվում է Որոտան գետի բարձրադիր աջ մասում, գեղատեսիլ սարավանդի վրա։ Մինչև 1931թ. Զանգեզուրի աղետաբեր երկրաշարժը գյուղը գտնվում էր Որոտանի աջ զառիվեր կողին։ Երկրաշարժի հետևանքով գյուղն ավերվել է (զոհվել է 49 մարդ) և նորը կառուցվել է նշված սարավանդի վրա։Բնակիչների մի մասը 1866թ. եկել են Շինուհայր գյուղից։
Գյուղիի տարածքում են գտնվում Սբ․ Հռիփսիմե (վերականգնված 19-րդ դարում), «Քրատակի Սուրբ Մինաս» (կառուցված 1821թ. եկեղեցիները), Բղենո Նորավանքի հուշարձանների համալիրը, Պաշարաջուր և Մաճ կոչված գյուղատեղիները
Գյուղատնտեսական գործունեության հիմնական ուղղություններն են`
- անասնապահությունը,
- դաշտավարությունը:
Հողային և այլ բնական ռեսուրսներ
Հողեր (ընդամենը)` 2795 հա, այդ թվում`
- Գյուղատնտեսական նշանակության հողեր` 995 հա, որից`
- վարելահող` 276 հա, բազմամյա տնկարկ` 15 հա, խոտհարք` 278 հա, արոտ` 83 հա, այլ հողատեսք`343 հա
- բնակավայրերի հողեր` 16 հա,
- արդյունաբերության, ընդերքօգտագործման և այլ արտադրական նշանակության հողեր` 3 հա
- էներգետիկայի, տրանսպորտի, կապի և կոմունալ ենթակառուցվածքների օբյեկտների հողեր` 3 հա
- հատուկ պահպանվող տարածքների հողեր` 8 հա,
- անտառային հողեր` 1765 հա, որից անտառածածկ` 1544 հա
- ջրային հողեր` 6 հա

5. Խնձորեսկ գյուղ

Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 78 կմ,
Հեռավորությունը Գորիս քաղաքից՝ 13 կմ,
Բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1580 մ,
Կարգավիճակը՝ սահմանամերձ։
Խնձորեսկը գտնվում է Գորիս-Ստեփանակերտ մայրուղուց աջ, խոր ձորի զառիթափի լանջերին և սարահարթի վրա։ Նոր խնձորեսկը կառուցվել է 1950-ական թվականներին։ Հին Խնձորեսկը եղել է Արևելյան Հայաստանի ամենամեծ գյուղը, 19-րդ դարի վերջին նրա բնակչության թիվը մոտ 4200 էր, իսկ 20-րդ դարի սկզբներին՝ 8300 (շուրջ 1800 տնտեսություն՝ բազմամարդ ընտանիքներով)։ 1913թ. ուներ 27 խանութ, 3 ներկատուն, կաշվեգործական արհեստանոցներ, 7 դպրոց։
Խնձորեսկը, ըստ ավանդության, կառուցված լինելով խոր ձորերի մեջ, նախապես անվանվել է Խոր ձոր կամ Խորձորեսկ, որը հետագա ձևափոխությամբ դարձել է Խնձորեսկ։
Խնձորեսկը նշանավոր է իր պատմական անցյալով։ Այս գյուղն ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Դավիթ Բեկի ազատագրական շարժմանը, իսկ նրա բերդը 1728-30թթ. եղել է Մխիթար Սպարապետի զորակայանը։ 1735թ. այստեղ է եղել Աբրահամ Կրետացի կաթողիկոսը և իր «Պատմության» մեջ նկարագրել է գյուղը։
1919թ. ապրիլին՝ առաջինը Գորիսի շրջանում, ստեղծվել է կոմունիստական կազմակերպություն։ Հայրենական մեծ պատերազմին մասնակցել են 1250 խնձորեսկցիներ, որոնցից 480-ը զոհվել են։ Գյուղը տվել է մեկ գեներալ (Սերգեյ Կարապետյան), 8 գնդապետ, 80 սպա, 200-ից ավելի շքանշանակիր զորականներ, որոնց թվում է նաև ԽՍՀՄ հերոս Գուրգեն Արզումանյանը։
Խնձորեսկը հռչակված է նաև գիտության, գրականության և արվեստի իր նշանավոր մարդկանցով։
Այստեղ են ծնվել գուսան Թառ-Սյունին՝ Ներսես Սազանդարյանը, ԽՍՀՄ Ժող. արտիստ Տաթևիկ Սազանդարյանը, արձակագիրներ՝ Գարեգին Սևունցը, Սուրեն Այվազյանը, կոմպոզիտորներ՝ Արամ Սաթունցը, Աշոտ Սաթյանը, Լենինյան մրցանակի դափնեկիր Հ.Սարկիսովը, ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս Վահան Ղազարյանը, փիլ. գիտությունների դոկտոր Աշոտ Թելունցը, գրականագետ Բենիկ Յուզբաշյանը, գերմանագետ Յաշա Մարտիրոսյանը, ԽՍՀՄ պետական կուսակցական գործիչ Մուկուչ Արզանյանը, բժշկ. գիտությունների դոկտորներ Աշոտ Գյուլխասյանը, Կառլեն և Վարդան Ակունցները, պատմ. գիտ. դոկտորներ Աբել Սիմոնյանը, Շահեն Օհանջանյանը, իրավաբանական գիտ. դոկտոր Արմենակ Դանիելյանը և այլք։
Խնձորեսկը նշանավոր է նաև իր պատմամշակութային հուշարձաններով։ Նշանավոր են Խնձորեսկի բերդը, սբ Թադևոս, սբ Հռիփսիմե և ժայռափոր եկեղեցիները, «Անապատ» դպրոց-եկեղեցին, որը եղել է գրչության կենտրոն։ Այստեղ է գտնվում Մխիթար Սպարապետի գերեզմանը։ Պահպանվել են նաև երկու միջնադարյան (17-րդ դար) աղբյուր-հուշարձաններ։ Խնձորեսկի տարածքում են գտնվում Չահլուկ, Զրնգանաձոր, Սրանոցի ձոր, Կուրաթի ձոր, «Ծմակ ձոր» կոչվող գյուղատեղիները։
Գյուղատնտեսական գործունեության հիմնական ուղղություններն են`
- անասնապահությունը,
- դաշտավարությունը:
Հողային և այլ բնական ռեսուրսներ
Հողեր (ընդամենը)` 6991 հա, այդ թվում`
- Գյուղատնտեսական նշանակության հողեր` 6223 հա, որից`
- վարելահող` 1584 հա, խոտհարք` 273 հա, արոտ` 2906 հա, այլ հողատեսք` 1461 հա
- բնակավայրերի հողեր` 203 հա,
- արդյունաբերության, ընդերքօգտագործման և այլ արտադրական նշանակության հողեր` 12 հա
- էներգետիկայի, տրանսպորտի, կապի և կոմունալ ենթակառուցվածքների օբյեկտների հողեր` 13 հա
- հատուկ պահպանվող տարածքների հողեր` 59 հա,
- հատուկ նշանակության հողեր` 2 հա,
- անտառային հողեր` 474 հա, որից անտառածածկ` 387 հա
- ջրային հողեր` 6 հա

6․ Հարթաշեն գյուղ

Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 79 կմ,
Հեռավորությունը Գորիս քաղաքից՝ 14 կմ,
Բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1350 մ,
Կարգավիճակը՝ սահմանամերձ։
Հարթաշենը հիմնադրվել և կառուցվել է 1965-70 ական թվականներին՝ Այգեձոր, Ազատաշեն և Ձորաշեն գյուղերի բնակիչների կողմից։ Դրանք հին գյուղեր էին, որոնք հիշատակվում են Մաղանջազ, Ալիղուլիշեն, Կյորու անուններով։ Այդ գյուղերում կան բնական քարայրեր, խաչքարերով գերեզմանոցներ, եկեղեցիների ավերակներ, որոնք վկայում են դրանց հին (10-17դդ․) լինելու մասին։ Կառուցվել է հարթավայրում, այստեղից էլ նրա Հարթաշեն անվանումը:
Գյուղատնտեսական գործունեության հիմնական ուղղություններն են`
- անասնապահությունը,
- դաշտավարությունը:
Հողային և այլ բնական ռեսուրսներ
Հողեր (ընդամենը)` 3167 հա, այդ թվում`
- Գյուղատնտեսական նշանակության հողեր` 2902 հա, որից`
- վարելահող` 776 հա, բազմամյա տնկարկ` 7 հա, խոտհարք` 47 հա, արոտ` 845 հա, այլ հողատեսք`1227 հա
- բնակավայրերի հողեր` 68 հա,
- արդյունաբերության, ընդերքօգտագործման և այլ արտադրական նշանակության հողեր` 14 հա
- էներգետիկայի, տրանսպորտի, կապի և կոմունալ ենթակառուցվածքների օբյեկտների հողեր`4 հա
- հատուկ պահպանվող տարածքների հողեր` 70 հա,
- անտառային հողեր` 107 հա, որից անտառածածկ` 88 հա
- ջրային հողեր` 2 հա

7․ Ձորակ գյուղ

Նախկինում ընդգրկված էր Շուռնուխ համայնքի կազմում:

8․ Ներքին Խնձորեսկ գյուղ

Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 86 կմ,
Հեռավորությունը Գորիս քաղաքից՝ 21 կմ,
Բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1540 մ,
Կարգավիճակը՝ սահմանամերձ,
Հիմնադրվել է 1983թ. սեպտեմբերին՝ Խնձորեսկ գյուղի ապախոշորացման արդյունքում։
Գյուղատնտեսական գործունեության հիմնական ուղղություններն են`
- անասնապահությունը,
- դաշտավարությունը:
Հողային և այլ բնական ռեսուրսներ
Հողեր (ընդամենը)` 624 հա, այդ թվում`
- Գյուղատնտեսական նշանակության հողեր` 577 հա, որից`
- վարելահող` 474 հա, խոտհարք` 3 հա, արոտ` 88 հա, այլ հողատեսք` 12 հա
- բնակավայրերի հողեր` 42 հա,
- արդյունաբերության, ընդերքօգտագործման և այլ արտադրական նշանակության հողեր` 4 հա
- էներգետիկայի, տրանսպորտի, կապի և կոմունալ ենթակառուցվածքների օբյեկտների հողեր` 1 հա

9․ Շուռնուխ գյուղ

Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 37 կմ,
Հեռավորությունը Գորիս քաղաքից՝ 28 կմ,
Բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1450 մ,
Կարգավիճակը՝ սահմանամերձ,
Սյունիքի մարզի նոր բնակավայրերից է, հիմնադրվել է 1930թ., գտնվում է Գորիս-Կապան ավտոճոնապարհին՝ Գորիսից 17կմ հեռավորության վրա։
Գյուղատնտեսական գործունեության հիմնական ուղղություններն են`
- անասնապահությունը,
- դաշտավարությունը:
Հողային և այլ բնական ռեսուրսներ
Հողեր (ընդամենը)` 2344 հա, այդ թվում`
- Գյուղատնտեսական նշանակության հողեր` 720 հա, որից`
- վարելահող` 174 հա, բազմամյա տնկարկ` 5 հա, խոտհարք` 46 հա, արոտ` 473 հա, այլ հողատեսք`21 հա
- բնակավայրերի հողեր` 23 հա,
- էներգետիկայի, տրանսպորտի, կապի և կոմունալ ենթակառուցվածքների օբյեկտների հողեր`3 հա
- հատուկ պահպանվող տարածքների հողեր` 34 հա,
- անտառային հողեր` 1563 հա, որից անտառածածկ` 1422 հա
- ջրային հողեր` 1 հա

10․ Որոտան գյուղ

Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 50 կմ,
Հեռավորությունը Գորիս քաղաքից՝ 15 կմ,
Բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1600 մ,
Կարգավիճակը՝ սահմանամերձ։
Որոտանը կառուցվել է 1960-ական թվականներին՝ Տաթևի ՀԷԿ-ի կառուցման ընթացքում՝ որպես կից ավան։
Որոտանը 1889-91թթ. հիմնականում բնակեցվել է Ադրբեջանից բռնագաղթված ընտանիքներով։
Գյուղատնտեսական գործունեության հիմնական ուղղություններն են`
- անասնապահությունը,
- դաշտավարությունը:
Հողային և այլ բնական ռեսուրսներ
Հողեր (ընդամենը)` 326 հա, այդ թվում`
- Գյուղատնտեսական նշանակության հողեր` 75 հա, որից` այլ հողատեսք` 75 հա
- բնակավայրերի հողեր` 46 հա,
- էներգետիկայի, տրանսպորտի, կապի և կոմունալ ենթակառուցվածքների օբյեկտների հողեր`3 հա
- հատուկ պահպանվող տարածքների հողեր` 16 հա,
- անտառային հողեր` 181 հա, որից անտառածածկ` 98 հա
- ջրային հողեր` 6 հա

11․ Վանանդ գյուղ
Նախկինում ընդգրկված էր Շուռնուխ համայնքի կազմում:

12․ Վերիշեն գյուղ

Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 68 կմ,
Հեռավորությունը Գորիս քաղաքից՝ 3 կմ,
Բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1600 մ,
Գյուղը հիշատակվում է Գորայք (9-18դդ.), Յերիշեն, Հին Գորիս անվանումներով և գտնվում է Գորիս քաղաքի մոտ՝ նրա հյուսիսային մասում։ Վերիշենը Հայաստանի հնագույն բնակավայրերից է։ Գյուղի տարածքում և շրջակայքում կան ժայռափոր բնակարաններ, դամբարանադաշտեր («Բաբախանի կալեր» մ.թ.ա. 2-1հզմ.), գերեզմանոցներ (16-17դդ.), գյուղատեղիներ (Հին Վերիշեն, Սինդարայ, Սողթանաձոր (Ղոշաքար), արձանագրված ժայռաբեկոր (1924թ., X դարում վերակառուցված ջրանցքի մասին)։ Գյուղում կա երկու եկեղեցի՝ Սբ.Հռիփսիմե, Սբ.Նորակնանք: Հատկապես նշանավոր է Սբ.Հռիփսիմեն (4-5դդ.), որը Հայաստանի միանավ հուշարձաններից չափերով ամենախոշորն է (երկարությունը՝ 27.3մ)։ Ըստ դռան ճակատային արձանագրության, այն հիմնովին վերակառուցվել է 1621թ., Սբ.Նորավանքը (19-րդ դար) 1994թ. կանադահայերի հովանավորությամբ վերանորոգվել է և այժմ գործում է։ Վերիշենում է ծնվել գվարդիայի գեներալ-լեյտենանտ՝ Բ.Առուշանյանը։
Գյուղատնտեսական գործունեության հիմնական ուղղություններն են`
- անասնապահությունը,
- դաշտավարությունը:
Հողային և այլ բնական ռեսուրսներ
Հողեր (ընդամենը)` 4762 հա, այդ թվում`
- Գյուղատնտեսական նշանակության հողեր` 4396 հա, որից`
- վարելահող` 110 հա, խոտհարք` 494 հա, արոտ` 2691 հա, այլ հողատեսք`1101 հա
- բնակավայրերի հողեր` 129 հա,
- արդյունաբերության, ընդերքօգտագործման և այլ արտադրական նշանակության հողեր` 8 հա
- էներգետիկայի, տրանսպորտի, կապի և կոմունալ ենթակառուցվածքների օբյեկտների հողեր`4 հա
- հատուկ պահպանվող տարածքների հողեր` 217 հա,
- ջրային հողեր` 8 հա


13․Քարահունջ գյուղ

Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 61 կմ,
Հեռավորությունը Գորիս քաղաքից՝ 4 կմ,
Բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1250 մ,
Կարգավիճակը՝ սահմանամերձ,
Քարահունջը գտնվում է Վարարակ և Քարահունջ գետերի միախառնման տեղում, Գորիս քաղաքից հարավ։ Գյուղում և շրջակայքում պահպանվել են այրեր-բնակարաններ, ամրոց (9-րդ դար), գյուղատեղիներ (Լալքար, Գոմեր, 5-18դդ.), եկեղեցի (Սբ.Հռիփսիմե, 1676թ.), մատուռ (Հազարափրկիչ, միջնադար), գերեզմանոց։
Քարահունջը հայտնի է իր հեղափախական անցյալով։ Այստեղ են ծնվել պրոֆեսիոնալ հեղափոխականներ՝ Մ.Սևյանը, Գ.Ղազարյանը, գրող, լրագրող Գ.Արևյանը, ագրոքիմիկոս Ա.Գալստյանը։
Գյուղատնտեսական գործունեության հիմնական ուղղություններն են`
- անասնապահությունը,
- դաշտավարությունը:
Հողային և այլ բնական ռեսուրսներ
Հողեր (ընդամենը)` 1969 հա, այդ թվում`
- Գյուղատնտեսական նշանակության հողեր` 1735 հա, որից`
- վարելահող` 696 հա, բազմամյա տնկարկ` 141 հա, խոտհարք` 80 հա, արոտ` 280 հա, այլ հողատեսք`538 հա
- բնակավայրերի հողեր` 91 հա,
- արդյունաբերության, ընդերքօգտագործման և այլ արտադրական նշանակության հողեր` 10 հա
- էներգետիկայի, տրանսպորտի, կապի և կոմունալ ենթակառուցվածքների օբյեկտների հողեր`41 հա
- հատուկ պահպանվող տարածքների հողեր` 33 հա,
- հատուկ նշանակության հողեր` 9 հա,
- անտառային հողեր` 38 հա, որից անտառածածկ` 38 հա
- ջրային հողեր` 12 հա։


 

← Վերադառնալ ցուցակին

Բաժանորդագրում նորություններին

Տեխնիկական դիտողություններն կարող եք ուղարկել կայքի վեբ-մաստերի էլեկտրոնային փոստին: Կայքը պատրաստված է Helix ընկերության կողմից:
Վերջին թարմացումը՝ 2017-10-20 15:37:55